Ik heb vroeger mijn cursisten het woord “Nee!” geleerd te gebruiken als een commando van “Stop waar je mee bezig bent”. Dit leerde ik aan door het woordje Nee! te koppelen aan het weghalen van een brokje dat hem werd aangeboden, waardoor de hond het onlust gevoel van het niet krijgen van de brok ging koppelen aan het woord Nee! Waardoor je het daarna kon gebruiken om te hond te corrigeren als hij iets verkeerds deed. Tenminste, dat hoopte je dan.

Ondertussen ben ik tot andere inzichten gekomen, door meer kennis over leertheorieën en trainingsmethoden en ervaring.
Iemand die onder andere daartoe heeft bijgedragen is Emily Larlham (www.dogmantics.com). Zij kan heel mooi uitleggen waarom het helemaal niet nodig is en zelfs onwenselijk om het woord Nee of Uhuh te gebruiken. Zij heeft hier ook een video over gemaakt.

Ik kwam tot de conclusie dat als ik wil dat een hond met zijn (ongewenste) gedrag stopt, het veel relaxter is om dat gewoon te doen door het noemen van zijn naam, of, nog beter, een smakgeluidje te maken of door op een andere manier zijn aandacht te krijgen. En om dan vervolgens maatregelen te nemen zodat hij het ongewenste gedrag niet meer gaat vertonen. Pro-actief dus, in plaats van reactief.
Veel relaxter voor de hond en eerlijker. Zoals Ian Dunbar in dit filmpje zegt: “We are punishing our dogs for breaking rules we didn’t explain to them in the first place!” - We straffen onze honden voor regels die we ze niets eens hebben uitgelegd. -

Dus tegenwoordig leer ik mijn honden een neutraal, geconditioneerd geluid aan. Ik gebruik daarvoor een smakgeluidje en dat oefen ik zo vaak dat het opkijken voor de honden een reflex wordt. Ze hoeven er niet over na te denken. Als ze het horen stoppen ze waar ze mee bezig zijn en kijken naar mij.

Vervolgens leer ik ze op zo veel mogelijk fronten zelfbeheersing aan. Eerder heb ik een artikel geschreven over het belang van zelfbeheersing.

In plaats van ongewenst gedrag te corrigeren, probeer ik zo veel mogelijk mijn honden te leren wat ik WEL van ze wil zien en voorkom ik dat ze ongewenst gedrag kunnen vertonen door ze te begrenzen in situaties waarin zij nog in de fout kunnen gaan.

De Hondenbescherming heeft onderzocht hoeveel beweging honden in Nederland per dag krijgen. En wat blijkt: één op de 5 honden krijgt een wandeling korter dan een half uur. Die honden zitten dus 23,5 uur per dag binnen. Het zal niemand verbazen dat dit kan leiden tot gezondsheidsproblemen en gedragsproblemen en welzijnsaantasting van het dier.
Dit jaar heeft de Hondenbescherming als thema gekozen: Je hond verdient beweging!

Wat voldoende beweging voor een hond is, verschilt van dier tot dier. Op de website van de Hondenbescherming staan een aantal voorbeelden.

Deze video van de Hondenbescherming laat zien hoe je je hond bezig kunt houden met speelgoed.

Wanneer spreekt men van een gedragsprobleem?
Het is beter om te spreken van probleemgevend gedrag. Want of een bepaald gedrag een probleem is, is vaak afhankelijk van de situatie waarin een hond leeft. Bijvoorbeeld: een hond die een terrein moet bewaken, moet blaffen. In een flat kan een hond die veel blaft zeer hinderlijk zijn.

Dus: er is sprake van een probleem als de eigenaar van de hond of de omgeving het als zodanig ervaart.

Waardoor ontstaan gedragsproblemen?
Mensen en honden spreken verschillende talen waardoor heel gemakkelijk misverstanden ontstaan. Verder zijn de verwachtingen waaraan een hond moet voldoen hoog; hij moet vriendelijk zijn tegen tante Truus als die op bezoek komt, maar moet wel inbrekers afschrikken. Hij moet een speelkameraadje voor de kinderen, die alles met hem moeten kunnen doen. Hij moet rustig zijn, maar wel willen spelen als wij dat willen. Hij moet altijd luisteren, maar we willen geen slaafse kruiper.

Gedragsproblemen aanpakken
Allereerst is het verstandig om naar een dierenarts te gaan om een lichamelijk probleem uit te sluiten. Ook is een deel van de problemen op te lossen door een opvoedingscursus met de hond te volgen.
Maar er zijn ook problemen die niet te verhelpen zijn binnen de reguliere gehoorzaamheidscursussen. Bijvoorbeeld omdat de hond de lessen te veel zou verstoren door agressief gedrag, of doordat het probleemgedrag gebonden is aan de thuissituatie. Naast agressie gaat het bijvoorbeeld om verlatingsangst (niet alleen kunnen zijn), onzindelijkheid, vernielzucht en angstgedrag. Voor deze gevallen kan een persoonlijk gedragsadvies en één op één begeleiding uitkomst bieden.

Hieronder wordt een beschrijving gegeven hoe de meeste erkende gedragstherapeuten / gedragsdeskundige werken. Kijk voor een vertrouwd adres op http://www.alphagedragstherapeuten.nl

Aanpak
Het probleemgedrag wordt systematisch geanalyseerd. Pas als de oorzaak van het probleem bekend is dan kan gericht een therapie worden ingesteld. Deze therapie is specifiek afgestemd op de eigenaar en de hond, omdat iedere mens-hond relatie uniek is.

Hoe lang duurt zo’n traject?
De duur is afhankelijk van de van het probleem en hoe lang de hond het probleemgedrag al vertoont. De meeste problemen kunnen volstaan met één consult en twee vervolgafspraken met aansluitend telefonische coaching. Een enkele keer zijn meerdere vervolgafspraken nodig. Hoeveel begeleiding men na afloop nog nodig heeft hangt onder andere af van de hoeveelheid trainingservaring van de eigenaar en de complexiteit van het probleem of de problemen.

Procedure
Na het maken van een afspraak, ontvangt u een intakeformulier, dat u ingevuld terugstuurt. Eventueel kunt u een video-opname te maken van het probleemgedrag van uw hond. Zo kan de gedragsdeskundige zich voor bereiden op het eerste bezoek bij u thuis.
In het eerste gesprek wordt de oorzaak van het probleemgedrag achterhaalt. De antwoorden op het vragenformulier en de eventuele video worden besproken. Bovendien wordt uw hond geobserveerd en stelt de gedragsdeskundige een diagnose. Ter ondersteuning van de diagnose kan er een gedragstest gedaan worden.

Plan van aanpak
Samen met de cliënt kijkt de gedragsdeskundige naar de mogelijkheden om ander gedrag van de hond aan te leren. Alle adviezen krijgt u ook op papier.
Afhankelijk van het probleem, maken cliënt en gedragsdeskundige één of meerdere vervolgafspraken.

Dierenarts
Een gedragsdeskundige werkt vaak op verwijzing van dierenartsen en houd hen op de hoogte van het verloop van de therapie. Ook als u niet via uw dierenarts bij een gedragsdeskundige komt, gaat hij altijd na of er een lichamelijke oorzaak kan zijn voor het gedrag van uw hond. Bij twijfel wordt u eerst verwezen naar uw dierenarts.

Wacht niet te lang met het inroepen van deskundige hulp; hoe langer een probleem bestaat, hoe meer tijd het kan kosten om het op te lossen.

Heeft u na het lezen van deze pagina nog vragen, bel of mail voor vrijblijvende informatie.
Meer informatie over een persoonlijk gedragsadvies van Alexandra Wilkinson vind u hier.

Zoekt u een gedragstherapeut voor honden bij u in de buurt, kijk dan op www.honden-gedragstherapie.nl voor een erkende gedragstherapeut.

U kent ze wel, van die honden die blerend uitvallen naar elke hond die zij tegen komen. Dit vaak tot grote ergenis of zelfs schaamte van de eigenaar. Deze begint dan ook vaak ver van te voren de hond te waarschuwen: “Denk er om hoor! Gedraag je!” Het uitvallen aan de lijn kan zelfs zo erg worden dat men tegen de wandeling opgaat zien, waardoor er nog maar minimaal met de hond gewandeld wordt.

Agressie
Agressie is bedreiging of aantasting met geweld gericht tegen een ander individu of groep. Het bevat een heel scala aan gedragingen van subtiele lichaamshoudingen en gezichtsuitdrukkingen tot aan een gewelddadige aanval. Een hond die agressie vertoont kan heel zelfverzekerd zijn, maar de agressie kan ook voortkomen uit angst of onzekerheid. Een hond die angst-agressie vertoont ziet er heel anders uit dan een hond die zelfverzekerde agressie vertoont. Het goed “lezen” van de lichaamstaal van de hond is heel belangrijk om zijn motivatie tot de agressie te achterhalen.

Oorzaken
Onvoldoende socialisatie kan de oorzaak zijn dat uw hond zich niet sociaal gedraagt tegenover andere honden. Hierdoor heeft uw hond zijn eigen taal niet heeft leren spreken. Dit gedrag zien we ook vaak bij honden die in hun jeugd zijn aangevallen door een andere hond. Vanuit zijn angst kan de hond een vooringenomen aanvalsgedrag ontwikkelen; de eerste klap is een daalder waard. Winnaarservaringen kunnen ervoor zorgen dat het asociale gedrag in stand blijft of verergerd. Wanneer de hond wint, krijgt hij meer zelfvertrouwen. Zijn agressie is aangeleerd, omdat het zelfbelonend werkt. Hij slaagt er in de tegenstander te overbluffen en weg te jagen. Ook kan het zijn dat uw hond bestraft is terwijl de hond normaal contact maakte met een andere hond, maar dat dit verkeerd geïnterpreteerd werd door de eigenaar.
Verder kan een hond die onvoldoende onder appél staat ook makkelijk vervallen in ongewenst gedrag.
Daarnaast kan de eigenaar (onbewust) de hond aanmoedigen zich agressief te gedragen bijvoorbeeld door de riem strak te trekken, de hond te corrigeren of te waarschuwen.
Tot slot kan een hond zich agressief gedragen naar soortgenoten als hij zijn territorium wil verdedigen.

Check uzelf
Het is belangrijk dat u zich af vraagt wat voor ervaringen uw hond heeft opgedaan. Ook uw eigen reactie bij een confrontatie is belangrijk. Stak u gauw over met uw hond als er een andere hond aankwam? Of heeft u uw hond opgetild om een confrontatie te vermijden? Waarschuwde u uw hond bij het zien van een andere hond (‘Denk er om, gedraag je!’) of corrigeerde u grommen en blaffen naar andere honden?

Schaamte
Er zijn er een aantal mogelijkheden om dit gedrag weg te trainen of hanteerbaar te maken. Overigens zijn honden die dit asociale gedrag naar onbekende honden vertonen, binnenshuis naar mensen toe erg aanhankelijk. Maar over straat gaan met zo´n hond levert vaak gevoelens op van schaamte en ergernis. Alle reden dus om serieus wat aan dit probleem te doen, zodat u ook buitenshuis kunt genieten van uw hond.

Controle
Om meer controle over uw hond te krijgen (met name bij grote honden) kan een Halti Tuig of U-leadtuig gebruikt worden. Dit tuig heeft het voordeel dat zonder veel kracht de hond van de andere honden weggedraaid kan worden. Daardoor kan de hond niet fixeren en zal hij zich minder opwinden. Uw hond kan niet rechtstreeks reageren op de vreemde hond. Dat is een nieuwe ervaring, die verwarrend werkt en waardoor de hond minder praatjes heeft dan normaal. U kunt gemakkelijker de aandacht van de hond op u zelf richten en dit belonen. Ook de andere hond zal minder sterk reageren omdat uw hond hem niet fixeert, wat weer tot gevolg heeft dat uw hond minder opgewonden raakt. De ervaring is dat honden met een tuigje direct veel rustiger worden. Ze hoeven er niet aan te wennen zoals met een hoofdhalster vaak wel het geval is.

Contact met andere honden
In de meest ideale situatie wordt, gedurende de duur van de therapie, ongecontroleerde contacten / ontmoetingen met andere honden voorkomen. Wordt de therapie doorbroken doordat de hond weer vervalt in agressie, dan kan het zijn dat u weer helemaal opnieuw moet beginnen met de therapie. Sterker nog, het kan nog wel eens moeilijker worden.

Lichaamstaal
Het negatief beïnvloeden van de hond door uw eigen gedrag moet u zo veel mogelijk voorkomen. Een lange riem (± 2.00 m.), die u ‘los kunt gooien’ zodra er spanning op komt te staan, is aan te raden. Als u de neiging heeft veel aan de riem te trekken, kunt u hem ook aan uw middel binden.
Het is belangrijk dat u uw hond goed leert lezen. Dit wil zeggen dat u zijn lichaamshoudingen en de betekenis daarvan leert. Dit kunt u leren van een goede trainer, een goede gedragsvideo of hondenboek met foto’s. Het is voor de hier beschreven therapieën vooral belangrijk dat u spanning leert herkennen. Bij opwinding is er sprake van een vaste opbouw. Leer de eerste tekenen van opwinding goed herkennen! De opbouw in spanning kan heel snel verlopen:

• De spierspanning wordt groter,
• Zijn mond gaat dicht,
• Hij houdt zijn adem in,
• De oren gaan naar voren,
• Hij houdt zijn hoofd strak,
• De staart wordt stijf en gaat eventueel omhoog,
• Zijn nekharen gaan overeind,
• Hij begint aan de lijn te trekken,
• En uiteindelijk gaat hij blaffen en uitvallen.

Wandelen met plezier
Met behulp van een gediplomeerde gedragstherapeut en een persoonlijk begeleidingstraject kunt u technieken leren om het gedrag van uw hond in goede banen te leiden. In veel gevallen is met wat eenvoudige aanpassingen en portie doorzettingsvermogen van de eigenaar het gedrag van de hond zodanig te veranderen, dat men weer met plezier gaat wandelen.

Aanbevolen literatuur:

Agressie bij honden – Martin Gaus
Martin Gaus heeft al heel veel honden met agressie behandeld. Dit doet hij volgens een stappenplan en hij heeft hiermee al vele honden van de dood gered. De stappenplannen die hij gebruikt, zijn nu ook voor u beschikbaar gesteld. Dit uitgebreide boek beschrijft verschillende oorzaken van agressief gedrag, zodat u weet welk stappenplan u moet volgen. Door de duidelijke foto’s en de DVD weet u precies hoe u het aan moet pakken. Martin Gaus staat bekend om zijn grote kennis van honden en hondentraining en zijn boeken zijn helder geschreven en erg volledig.
Agressie bij honden – Martin Gaus

Vechten! – Jean Donaldson
Om effectief iets te doen aan agressie bij uw hond moet u eerst achterhalen wat de oorzaak is van die agressie. Dit praktische handboek geeft u inzicht in de redenen van agressie. Vervolgens biedt Vechten! verschillende trainingstechnieken die je helpen een oplossing te vinden zodat je weer ontspannen kunt genieten van je hond.

Vechten – Jean Donaldson